Μαντεία και Προφητείες στην Αρχαία Ελλάδα

Από την αρχαιότητα είναι γνωστή η επιθυμία του ανθρώπου να γνωρίσει το μέλλον, συνυφασμένη με μία εσωτερική του ανάγκηνα προσεγγίσει την αιωνιότητα, σπάζοντας το φράγμα του χρόνου, το τεκμήριο της πεπερασμένης ύπαρξής του.

Η επιθυμία αυτή ήταν συνυφασμένη με την καθημερινότητα των αρχαίων Ελλήνων και αυτό το διαπιστώνουμε από τα πολυάριθμα μαντεία που εμφανίστηκαν κατά την αρχαιότητα στον ελληνικό χώρο, καθώς και από ιστορίες που καταμαρτυρούν την εμπιστοσύνη των ανθρώπων εκείνης της εποχής για τις προφητείες.

Οι αρχαίοι Έλληνες στηριζόντουσαν στην διαφόρων μορφών μαντεία, ώστε να πάρουν συμβουλές για δημόσια πράγματα και ιδιωτικές τους υποθέσεις. Ο Ηρόδοτος αναφέρει τουλάχιστον 18 ιερά που περιείχαν μαντεία και 96 αποστολές με σκοπό την αίτηση συμβουλής από κάποιο μαντείο, εκ των οποίων οι 53 απευθυνόντουσαν στο μαντείο των Δελφών.

Το Αττικό ημερολόγιο της Αθηναϊκής Πολιτείας

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δώδεκα μήνες, όπως έχουμε και εμείς σήμερα, ενώ η χρονολόγηση των ετών γινόταν με βάση τις Ολυμπιάδες.

Η αρχή του έτους ήταν μεταξύ της αλλαγής των εποχών χειμώνα-άνοιξης, εκτός από το Αττικό Ημερολόγιο, στο οποίο το έτος άρχιζε μετά το Θερινό Ηλιοστάσιο.

Μήνες του αττικού ημερολογίου

Στην αρχαία Αθήνα κάθε μήνας είχε 30 ημέρες (πλήρης μήνας) ή 29 ημέρες (κοίλος μήνας). Οι μήνες αυτοί και οι αντιστοιχίες τους με τους σημερινούς αναφέρονται παρακάτω:

Εκατομβαιών (30 ημέρες) 23 Ιουνίου - 23 Ιουλίου

Μεταγειτνιών (29 ημέρες) 24 Ιουλίου - 22 Αυγούστου

Βοηδρομιών (30 ημέρες) 23 Αυγούστου - 22 Σεπτεμβρίου

Πυανεψιών (29 ημέρες) 23 Σεπτεμβρίου - 22 Οκτωβρίου

Μαιμακτηριών (30 ημέρες) 23 Οκτωβρίου - 22 Νοεμβρίου

Ποσειδεών (29 ημέρες) 23 Νοεμβρίου - 22 Δεκεμβρίου

Γαμηλιών (30 ημέρες) 23 Δεκεμβρίου - 22 Ιανουαρίου

Ανθεστηριών (29 ημέρες) 23 Ιανουαρίου - 20 Φεβρουαρίου

Ελαφηβολιών (30 ημέρες) 21 Φεβρουαρίου - 23 Μαρτίου

Μουνιχιών (29 ημέρες) 24 Μαρτίου - 22 Απριλίου

Θαργηλιών (30 ημέρες) 23 Απριλίου - 23 Μαΐου

Σκιροφοριών (29 ημέρες) 24 Μαΐου - 22 Ιουνίου

Δεκάδες

Αντί για εβδομάδες, οι μήνες διαιρούνταν σε τρεις δεκάδες, από τις οποίες την πρώτη την ονόμαζαν δεκάδα «ισταμένου» ή «αρχομένου», την δεύτερη δεκάδα «μηνός μεσούντος», και την τρίτη δεκάδα «φθίνονος» ή «απιόνος μηνός».

Ημέρες

Η πρώτη ημέρα κάθε μήνα ονομαζόταν «νουμηνία». Κάθε 2-3 χρόνια προστίθετο ένας εμβόλιμος μήνας, ο Ποσειδεών, ώστε η πρώτη ημέρα κάθε μήνα να συμπίπτει κατά το δυνατόν με τη Νέα Σελήνη.

Τις υπόλοιπες ημέρες τις ονόμαζαν ως εξής:

• Τις δέκα ημέρες της πρώτης δεκάδας τις ονόμαζαν 1η, 2η, 3η, κλπ. ισταμένου ή αρχομένου
• Τις επόμενες δέκα ημέρες τις ονόμαζαν 1η, 2η, 3η, κλπ. μεσούντος ή επί δεκάδι
• την δέκατη μέρα της δεύτερης δεκάδας την ονόμαζαν «εικάδα», δηλαδή εικοστή του μηνός
• Τις τελευταίες δέκα ή εννέα ημέρες του μήνα τις ονόμαζαν 1η, 2η, 3η, κλπ. επί εικάδη. Επίσης τις μέρες της τρίτης δεκάδας τις μετρούσαν και αντίθετα, δηλαδή την 21η του μηνός την έλεγαν και δεκάτη ή ενάτη φθίνοντος ή απιόντος, κλπ. ανάλογα αν ο μήνας ήτα πλήρης (30 ημέρες) ή κοίλος (28 ημέρες).
• Την τελευταία μέρα του μήνα την έλεγαν «ένη» ή «νέα», δηλαδή παλαιά ή νέα, επειδή ήταν το όριο του παλαιού με τον νέο μήνα.

Ιστορικά στοιχεία

Το αττικό ημερολόγιο πήρε την τελική του μορφή το 430 π.Χ. από το Μέτωνα, γεωμέτρη, αρχιτέκτονα και αστρονόμο, ο οποίος όρισε τους πλήρεις και κοίλους μήνες, καθώς και τα έτη στα οποία θα προστίθετο ο μήνας Ποσειδεών.

Αργότερα, το ημερολόγιο του Μέτωνα διορθώθηκε από τον Κάλιππο και τον Ίππαρχο.

 ομάδα ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Πηγές Γεώργιος Δροσίνης, επιμ. (1922). Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος, Τόμος 1. σελ. 15-16.

.

Πέμπτη -- ημέρα Διός

Ζεῦ πολυτίμητε, Ζεῦ ἄφθιτε, τήνδε τοι ἡμεῖς μαρτυρίαν τιθέμεσθα λυτήριον ἠδὲ πρόσευξιν. ὦ βασιλεῦ, διὰ σὴν κεφαλὴν ἐφάνη τάδε θεῖα, γαῖα θεὰ μήτηρ ὀρέων θ᾽ ὑψηχέες ὄχθοι καὶ πόντος καὶ πάνθ᾽, ὁπόσ᾽ οὐρανὸς ἐντὸς ἔταξε· Ζεῦ Κρόνιε, σκηπτοῦχε, καταιβάτα, ὀμβριμόθυμε, παντογένεθλ᾽, ἀρχὴ πάντων πάντων τε τελευτή, σεισίχθων, αὐξητά, καθάρσιε, παντοτινάκτα, ἀστραπαῖε, βρονταῖε, κεραύνιε, φυτάλιε Ζεῦ· κλῦθί μου, αἰολόμορφε, δίδου δ᾽ ὑγίειαν ἀμεμφῆ εἰρήνην τε θεὰν καὶ πλούτου δόξαν ἄμεμπτον.

                                                                        

ΕΙΣ ΑΠΟΛΛΩΝΑ, ὕμνος ὁμηρικός μετάφραση καί ἐπιμέλεια Γιάννη Τριτσιμπίδα

ΣΤΟΝ  (ΔΗΛΙΟ) ΑΠΟΛΛΩΝΑ
1  Τόν ᾿Απόλλωνα φέρνω στό νοῦ καί δέν ξεχνῶ, τό μακροβόλο,
  πού κι οἱ θεοί τόν τρέμουνε σάν φτάνει στ᾿ ἀνάκτορο τοῦ Δία,
  κι ὅλοι εὐθύς σηκώνονται ἀπό τά ἕδρανα καθώς σιμώνει
  καί τ᾿ ἀστραφτερά τόξα του τεντώνει 1.
5  Μόνο ἡ Λητώ στόν φιλοκέραυνο πλάϊ το Δία μένει.
  Τή χορδή χαλαρώνει καί τήν φαρέτρα σφαλεῖ.
  Μέ τά χέρια της ἀπ᾿ τούς ρωμαλέους ὤμους τό τόξο κατεβάζει
  καί τό κρεμᾶ στοῦ πατρικοῦ κίονα πάσσαλο χρυσό
  καί σέ θρονί τόν ὁδηγεί.
10  Κι ὁ πατέρας καλωσορίζοντας τόν ἀγαπημένο γυιό
  νέκταρ τοῦ δίνει σέ κύπελλο χρυσό.
  Τότε καθίζουν ὁλόγυρα κι οἱ ἄλλοι θεοί.
  Καί χαίρεται ἡ σεβαστή Λητώ πού ᾿καμε γυιό τοξοφόρο καί ἰσχυρό.
14  Χαῖρε Λητώ μακαριστή, πού γέννησες τέκνα λαμπρά
  τόν ἄνακτα ᾿Απόλλωνα καί τήν τοξεύτρα ῎Αρτεμη 2
  αὐτήν στήν ᾿Ορτυγία καί κεῖνον στήν πετρώδη Δῆλο,
  πλαγιασμένη σέ ὅρος ψηλό, στόν Κύνθιο λόφο
  δίπλα σέ φοινικιά, στά ρεῖθρα τοῦ ᾿Ινωποῦ.
19  Μά πῶς νά σέ ὑμνήσω πολυτραγουδισμένε μου;
  Χάρη σέ σένα Φοῖβε ἔγινε ἡ ὠδή κανόνας παντοῦ 3
  στή στεριά τή δαμαλοτρόφα καί στά νησιά.
22  ᾿Σένα πού τέρπουν οἱ βίγλες κι οἱ ἀκροκορφές 4
  καί τῶν ψηλῶν βουνῶν οἱ ποταμοί στή θάλασσα σάν πέφτουν
  κι οἱ ἀκτές στό κῦμα πού ἀκουμποῦν,
  καί τά λιμάνια τῆς θαλάσσης.

ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΚΑΙ ΕΟΡΤΩΝ.

ΠΗΓΗ:http://www.lykaia.gr/catid_035.asp