1 Σεπ 2013

Το Αττικό ημερολόγιο της Αθηναϊκής Πολιτείας

Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν δώδεκα μήνες, όπως έχουμε και εμείς σήμερα, ενώ η χρονολόγηση των ετών γινόταν με βάση τις Ολυμπιάδες.
Η αρχή του έτους ήταν μεταξύ της αλλαγής των εποχών χειμώνα-άνοιξης, εκτός από το Αττικό Ημερολόγιο, στο οποίο το έτος άρχιζε μετά το Θερινό Ηλιοστάσιο.

Μήνες του αττικού ημερολογίου
Στην αρχαία Αθήνα κάθε μήνας είχε 30 ημέρες (πλήρης μήνας) ή 29 ημέρες (κοίλος μήνας). Οι μήνες αυτοί και οι αντιστοιχίες τους με τους σημερινούς αναφέρονται παρακάτω:
Εκατομβαιών (30 ημέρες) 23 Ιουνίου - 23 Ιουλίου
Μεταγειτνιών (29 ημέρες) 24 Ιουλίου - 22 Αυγούστου
Βοηδρομιών (30 ημέρες) 23 Αυγούστου - 22 Σεπτεμβρίου
Πυανεψιών (29 ημέρες) 23 Σεπτεμβρίου - 22 Οκτωβρίου
Μαιμακτηριών (30 ημέρες) 23 Οκτωβρίου - 22 Νοεμβρίου
Ποσειδεών (29 ημέρες) 23 Νοεμβρίου - 22 Δεκεμβρίου
Γαμηλιών (30 ημέρες) 23 Δεκεμβρίου - 22 Ιανουαρίου
Ανθεστηριών (29 ημέρες) 23 Ιανουαρίου - 20 Φεβρουαρίου
Ελαφηβολιών (30 ημέρες) 21 Φεβρουαρίου - 23 Μαρτίου
Μουνιχιών (29 ημέρες) 24 Μαρτίου - 22 Απριλίου
Θαργηλιών (30 ημέρες) 23 Απριλίου - 23 Μαΐου
Σκιροφοριών (29 ημέρες) 24 Μαΐου - 22 Ιουνίου

Δεκάδες
Αντί για εβδομάδες, οι μήνες διαιρούνταν σε τρεις δεκάδες, από τις οποίες την πρώτη την ονόμαζαν δεκάδα «ισταμένου» ή «αρχομένου», την δεύτερη δεκάδα «μηνός μεσούντος», και την τρίτη δεκάδα «φθίνονος» ή «απιόνος μηνός».

Ημέρες
Η πρώτη ημέρα κάθε μήνα ονομαζόταν «νουμηνία». Κάθε 2-3 χρόνια προστίθετο ένας εμβόλιμος μήνας, ο Ποσειδεών, ώστε η πρώτη ημέρα κάθε μήνα να συμπίπτει κατά το δυνατόν με τη Νέα Σελήνη.
Τις υπόλοιπες ημέρες τις ονόμαζαν ως εξής:
  • Τις δέκα ημέρες της πρώτης δεκάδας τις ονόμαζαν 1η, 2η, 3η, κλπ. ισταμένου ή αρχομένου
  • Τις επόμενες δέκα ημέρες τις ονόμαζαν 1η, 2η, 3η, κλπ. μεσούντος ή επί δεκάδι
  • την δέκατη μέρα της δεύτερης δεκάδας την ονόμαζαν «εικάδα», δηλαδή εικοστή του μηνός
  • Τις τελευταίες δέκα ή εννέα ημέρες του μήνα τις ονόμαζαν 1η, 2η, 3η, κλπ. επί εικάδη. Επίσης τις μέρες της τρίτης δεκάδας τις μετρούσαν και αντίθετα, δηλαδή την 21η του μηνός την έλεγαν και δεκάτη ή ενάτη φθίνοντος ή απιόντος, κλπ. ανάλογα αν ο μήνας ήτα πλήρης (30 ημέρες) ή κοίλος (28 ημέρες).
  • Την τελευταία μέρα του μήνα την έλεγαν «ένη» ή «νέα», δηλαδή παλαιά ή νέα, επειδή ήταν το όριο του παλαιού με τον νέο μήνα.

Ιστορικά στοιχεία
Το αττικό ημερολόγιο πήρε την τελική του μορφή το 430 π.Χ. από το Μέτωνα, γεωμέτρη, αρχιτέκτονα και αστρονόμο, ο οποίος όρισε τους πλήρεις και κοίλους μήνες, καθώς και τα έτη στα οποία θα προστίθετο ο μήνας Ποσειδεών.
Αργότερα, το ημερολόγιο του Μέτωνα διορθώθηκε από τον Κάλιππο και τον Ίππαρχο.

Πηγές Γεώργιος Δροσίνης, επιμ. (1922). Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος, Τόμος 1. σελ. 15-16.



.

8 Αυγ 2013

Πέμπτη -- ημέρα Διός

Ζεῦ πολυτίμητε, Ζεῦ ἄφθιτε, τήνδε τοι ἡμεῖς μαρτυρίαν τιθέμεσθα λυτήριον ἠδὲ πρόσευξιν. ὦ βασιλεῦ, διὰ σὴν κεφαλὴν ἐφάνη τάδε θεῖα, γαῖα θεὰ μήτηρ ὀρέων θ᾽ ὑψηχέες ὄχθοι καὶ πόντος καὶ πάνθ᾽, ὁπόσ᾽ οὐρανὸς ἐντὸς ἔταξε· Ζεῦ Κρόνιε, σκηπτοῦχε, καταιβάτα, ὀμβριμόθυμε, παντογένεθλ᾽, ἀρχὴ πάντων πάντων τε τελευτή, σεισίχθων, αὐξητά, καθάρσιε, παντοτινάκτα, ἀστραπαῖε, βρονταῖε, κεραύνιε, φυτάλιε Ζεῦ· κλῦθί μου, αἰολόμορφε, δίδου δ᾽ ὑγίειαν ἀμεμφῆ εἰρήνην τε θεὰν καὶ πλούτου δόξαν ἄμεμπτον.

                                                                        

27 Ιουλ 2013

ΕΙΣ  ΑΠΟΛΛΩΝΑ, ὕμνος ὁμηρικός  μετάφραση καί ἐπιμέλεια  Γιάννη Τριτσιμπίδα 

ΣΤΟΝ  (ΔΗΛΙΟ) ΑΠΟΛΛΩΝΑ
1  Τόν ᾿Απόλλωνα φέρνω στό νοῦ καί δέν ξεχνῶ, τό μακροβόλο,
  πού κι οἱ θεοί τόν τρέμουνε σάν φτάνει στ᾿ ἀνάκτορο τοῦ Δία,
  κι ὅλοι εὐθύς σηκώνονται ἀπό τά ἕδρανα καθώς σιμώνει
  καί τ᾿ ἀστραφτερά τόξα του τεντώνει 1.
5  Μόνο ἡ Λητώ στόν φιλοκέραυνο πλάϊ το Δία μένει.
  Τή χορδή χαλαρώνει καί τήν φαρέτρα σφαλεῖ.
  Μέ τά χέρια της ἀπ᾿ τούς ρωμαλέους ὤμους τό τόξο κατεβάζει
  καί τό κρεμᾶ στοῦ πατρικοῦ κίονα πάσσαλο χρυσό
  καί σέ θρονί τόν ὁδηγεί.
10  Κι ὁ πατέρας καλωσορίζοντας τόν ἀγαπημένο γυιό
  νέκταρ τοῦ δίνει σέ κύπελλο χρυσό.
  Τότε καθίζουν ὁλόγυρα κι οἱ ἄλλοι θεοί.
  Καί χαίρεται ἡ σεβαστή Λητώ πού ᾿καμε γυιό τοξοφόρο καί ἰσχυρό.
14  Χαῖρε Λητώ μακαριστή, πού γέννησες τέκνα λαμπρά
  τόν ἄνακτα ᾿Απόλλωνα καί τήν τοξεύτρα ῎Αρτεμη 2
  αὐτήν στήν ᾿Ορτυγία καί κεῖνον στήν πετρώδη Δῆλο,
  πλαγιασμένη σέ ὅρος ψηλό, στόν Κύνθιο λόφο
  δίπλα σέ φοινικιά, στά ρεῖθρα τοῦ ᾿Ινωποῦ.
19  Μά πῶς νά σέ ὑμνήσω πολυτραγουδισμένε μου;
  Χάρη σέ σένα Φοῖβε ἔγινε ἡ ὠδή κανόνας παντοῦ 3
  στή στεριά τή δαμαλοτρόφα καί στά νησιά.
22  ᾿Σένα πού τέρπουν οἱ βίγλες κι οἱ ἀκροκορφές 4
  καί τῶν ψηλῶν βουνῶν οἱ ποταμοί στή θάλασσα σάν πέφτουν
  κι οἱ ἀκτές στό κῦμα πού ἀκουμποῦν,
  καί τά λιμάνια τῆς θαλάσσης.

25 Ιουν 2013

ΜΗΝΥΜΑ ЭЄ Α ЭЄ

ΣΕ ΕΜΑΘΑΝ ΑΝΘΡΩΠΕ ΝΑ ΖΕΙΣ ΒΛΕΠΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΖΟΝΤΑΣ ΣΚΙΕΣ .ΝΑ ΖΕΙΣ ΣΕ ΚΑΤΙ ΨΕΥΤΙΚΟ ΠΛΑΣΜΕΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΟΥ ΜΥΑΛΟΥ ΣΟΥ, ΣΕ ΜΙΑ ΟΥΤΟΠΙΑ ΠΟΥ ΥΠΗΡΕΤΕΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΥΛΗΣ. ΣΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΥΛΙΚΑ AΓΑΘΑ ΑΦΘΟΝΑ
ΓΙΑ ΝΑ ΣΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΔΗΘΕΝ ΤΗΝ ΖΩΗ ΠΙΟ ΕΥΚΟΛΗ, ΓΙΑ ΝΑ ΕΞΕΛΙΧΘΕΙΣ ΚΑΙ ΕΦΥΓΕΣ ΜΑΚΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΝΑ ΦΥΣΗ.
ΤΩΡΑ ΣΟΥ ΤΑ ΠΕΡΝΟΥΝ ΟΛΑ ΠΙΣΩ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΣΕ ΓΟΝΑΤΙΖΟΥΝ ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΙΟ ΠΟΛΥ. ΣΕ ΓΕΜΙΣΑΝ ΜΕ ΤΥΨΕΙΣ ΚΑΙ ΣΕ
ΘΕΛΟΥΝ ΦΤΩΧΟ. ΓΙΑ ΣΚΕΨΟΥ ΑΝΘΡΩΠΕ, ΓΙΑΤΙ ΣΟΥ ΕΔΩΣΑΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΤΟΣΟ ΕΥΚΟΛΑ ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΣΕ ΘΕΛΟΥΝΕ ΦΤΩΧΟ;

ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΑΠΛΟ, ΕΝΩ ΚΑΠΟΤΕ Η ΖΩΗ ΣΟΥ ΗΤΑΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΕΥΚΟΛΗ ΤΩΡΑ ΑΔΥΝΑΤΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΙΟ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΟΛΟ
ΑΥΤΟ ΧΤΙΖΕΙ ΑΚΡΑΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ. ΜΙΣΟΣ, ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ, ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ, ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ, ΕΓΩΪΣΜΟ, ΜΑΛΘΑΚΟΤΗΤΑ,
ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ, ΝΤΡΟΠΗ, ΚΑΧΥΠΟΨΙΑ, ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΦΙΛΙΚΕΣ Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ. ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΣΕ ΟΔΗΓΟΥΝ ΜΕ
ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΚΡΙΒΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΤΙ ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΝΘΡΩΠΕ; Η ΕΚΡΗΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΗ Η
ΕΚΡΗΞΗ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΗ. ΣΕ ΘΕΛΟΥΝ ΕΞΑΘΛΙΩΜΕΝΟ, ΝΟΗΤΙΚΑ ΑΧΡΗΣΤΟ ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Η ΝΙΚΗ ΤΟΥΣ ΠΙΟ ΕΥΚΟΛΗ.